Powrót | Zarząd | Klerycy | Kronika | Wykładowcy | Kalendarz  | Historia | Wstań |  Kandydaci | Nowicjat |  Misje

  Egzamin ex universa theologia oraz obrona prac magisterskich
    15.02.2007 r.
    

dk. Jan Etel SCJ,

"Przejawy kryzysów religijno-moralnych u młodzieży współczesnej"

Wstęp

 Życie młodego człowieka we współczesnym, szybko ewaluującym świecie również podlega dynamicznym zmianom. Przed młodym pokoleniem ujawniają się liczne możliwości w realizowaniu własnego sensu życia. Staje się ono jednak coraz bardziej wymagające. Zauważa się bowiem, że młode pokolenie nie zawsze daje sobie radę z tym, co niosą przemiany cywilizacyjne, które generują różnego rodzaju kryzysy w jego życiu. Tym zmianom XX wieku, towarzyszą także przeobrażenia w dziedzinie seksualnej, zwane „rewolucją seksualną”. Powoduje to w konsekwencji znaczną liberalizację obyczajów, odrzucenie moralności i Boga. Szerzą się poglądy liberalne, ateistyczne, obojętność religijna itd.

Tego typu zjawiska społeczno-kulturowe prowokują do istotnych pytań. To wszystko nurtuje nie tylko rodziców, lecz także działaczy politycznych, moralistów, profesjonalnych wychowawców i wyznania religijne, zwłaszcza zaś Kościół. Tym wszystkim organizacjom, które próbują wyjść naprzeciw problemom młodzieży, przychodzą z pomocą inne naukowe dziedziny, jak: teologia, filozofia, socjologia, psychologia, etnologia religii i pedagogia.

Należy założyć, że pod pojęciem „młodzież” pojmujemy ludzi w okresie dojrzewania, jaki określa psychologia i pedagogika. Rozpoczyna się on od 12-14 roku życia, lecz trzeba pamiętać o różnicach tempa rozwoju wynikających z odmienności płci. Proces wchodzenia w młodość można łatwiej określić, jako wchodzenie w dorosłość. Natomiast okres dorastania kończy się, jak określają niektórzy, w 18 roku życia. Dla niektórych adolescencja może trwać mniej więcej do 25 roku życia.[1] W tym czasie u młodzieży następują zasadnicze zmiany w sferze psychicznej, społecznej i duchowej.[2] W tym okresie młodzież przechodzi od form zachowań dziecinnych do zachowań i postaw bardziej dojrzałych.[3] Tematyka związana z życiem i wartościowaniem młodzieży jest istotna dla wielu dziedzin życia, dla całej ludzkiej społeczności. Stąd pojawiła się potrzeba podjęcia i opracowania zagadnienia kryzysów u młodego człowieka. Temat niniejszej pracy brzmi następująco: „przejawy kryzysów religijno-moralnych u młodzieży współczesnej”.

Na tle całej problematyki dotyczącej przejawów kryzysu religijno-moralnego u młodzieży można wywnioskować i podać pewne przyczyny przy pomocy wcześniej wypracowanych różnych badań, prac teoretycznych i ankiet, jak również badań empirycznych. Młodzież XX wieku na swojej drodze napotyka na różne rodzaje kryzysu pod względem religijnym jak i moralnym. Ukazaniu danych kryzysów zawartych w temacie jest pomocna nauka socjologiczna, która prowadzi badania umożliwiające poznać kondycje i postawy religijne młodzieży współczesnej, a także w jakim kierunku zmierza ich postępowanie. Sama socjologia nie ukazuje przyczyn nastąpienia kryzysu religijnego młodego człowieka, lecz wskazuje na jego głębię wiary, czym on żyje i czego pragnie.

Również pomocną religioznawstwu w rozpatrywaniu i pojmowaniu przyczyn kryzysów religijno-moralnych jest psychologia. Zajmuje się ona badaniami w celu ustalenia i pokazania psychicznej odporności człowieka młodego na trudności związane z życiem codziennym, bada jego stosunek do świata otaczającego. Wskazuje na wiele cech takiego, a nie innego postępowania, powodem którego mógł być kryzys religijny czy moralny. A zatem korzystanie z tej dziedziny w niniejszej pracy jest pomocne, ponieważ zajmuje się ona postępowaniem człowieka, a zwłaszcza jego kształtowaniem i rozwojem. Zagadnienie poruszane w pracy w dużej mierze dotyka religiologii i na niej bazuje.[4]

Warto przyjrzeć się religijności ludzi młodych i kryzysom, które temu towarzyszą. Biorąc pod uwagę obszerną problematykę dotyczącą przejawów kryzysu religijno-moralnego u młodzieży współczesnej, zagadnienie to przedstawiono więc w czterech rozdziałach.

Rozdział pierwszy dotyczyć będzie postaw młodzieży wobec przemian cywilizacyjnych. Rozdział ten ukarze, jak współczesne przemiany kulturowe i społeczno-polityczne wpływają na młodego człowieka w rozumieniu jego egzystencji, podejścia do życia, pracy i własnego powołania. Ponadto podkreślone zostanie, jaki współczesna cywilizacja ma wpływ na spojrzenie młodzieży. Wraz z kryzysem społeczno-kulturowym będą ukazane niektóre najważniejsze problemy dzisiejszej rodziny i jakie nowe formy ona przybiera. Jest to tym istotniejsze, gdyż to z rodziny wywodzi się nowe pokolenie ludzi młodych.

Rozdział drugi przedstawi znamiona kryzysu religijnego u młodzieży współczesnej. Najczęściej występuje on w okresie dojrzewania. Kryzys religijny młodego człowieka wynika z konkretnego kontekstu społeczno-kulturowego, gdzie podstawowym problemem jest przekazywanie rozumienia wiary oraz podejście do modlitwy. Następnie będzie ukazana postawa młodzieży wobec Kościoła, urobiona i modyfikowana poprzez różne ideologie i wzorce kulturowe, co w konsekwencji prowadzi do różnego rozumienia instytucji religijnych. Autor przyjrzy się zjawisku dotykającemu młodych: „Kościół nie”, „Chrystus tak”. Podsumowaniem będzie paragraf trzeci ukazujący przyczyny kryzysu religijnego. Najczęściej ma on miejsce z powodu niestałości i odrzucenia praktyk religijnych, a przenosi się na relację do samego Boga.

Rozdział trzeci zostanie poświęcony analizie i badaniu przejawów kryzysu moralnego u młodzieży we współczesnej cywilizacji. W nim zostanie ukazane, że moralny kryzys cywilizacji dotyka najbardziej ludzi młodych, a objawia się poprzez kryzys moralności, który z kolei przekłada się na dalszy rozwój całego człowieka. Najczęstszym powodem kryzysu moralnego jest wielość różnych ideologii i poglądów, którymi jest otaczany człowiek młody. Powodują one nie tylko błędne pojmowanie wartości, lecz i problem poznania i wyboru dobra, co rzutuje na całą wizję człowieka. Drugi paragraf zajmować się będzie rożnymi aspektami i przyczynami, jakie powodują zobojętnienie na świat obiektywnych wartości moralnych. Kolejny etap pracy przedstawi wnioski i przykłady, jakie powoduje kryzys moralny w postaci ukazanych dewiacji moralnych.

Przeciwieństwem tego wszystkiego, co będzie ukazane w poprzednich trzech rozdziałach, jest rozdział czwarty. W nim będą podjęte podstawowe czynniki wskazujące na możliwość niesienia pomocy młodemu człowiekowi. Niniejszy rozdział przedstawi sposoby przezwyciężenia kryzysu religijno-moralnego. Przy pomocy pierwszego paragrafu będzie ukazana prawda o człowieku, który ze swej natury jest istotą religijną i otwartą na Boga, Absolut, czemu w naszej epoce nieraz próbuje się zaprzeczyć. Kolejną pomocą w przezwyciężaniu tego kryzysu jest właściwe wychowanie, gdyż ono kształtuje prawdziwą relację do Boga. Niedościgłym wzorem, nauczycielem i wychowawcą danego pokolenia jest Jan Paweł II, który ukazywał przyczyny kryzysu i sposoby ich przezwyciężania.

W celu powstania niniejszej pracy z dziedziny religiologii na temat przejawów kryzysów religijno-moralnych u młodzieży współczesnej nieodzowne było korzystanie z innych dyscyplin naukowych. Z tego powodu, by móc analizować przejawy danego kryzysu, w pracy należy się odnieść do bogatej literatury i dorobku naukowego. Z tego tematu znani są następujący autorzy: K. Pawlina, J. Mariański, H. Łuczak, J. Dyczewski, H. Zimoń, Z. Chewiński, J. Makselon, F. Adamski, S. Olejnik, oraz wielu innych, którzy przeprowadzili badania lub ankiety z właściwej im dziedziny. Ważną pomoc stanowić będzie nauczanie Magisterium Kościoła, a zwłaszcza nauczanie i wypowiedzi Jana Pawła II.

W niniejszej pracy, będzie wykorzystanych wiele metod. By móc ukazać zagadnienie przejawów kryzysu religijno-moralnego, posłuży metoda syntezy tekstów, wywiadów i ankiet. Metoda analityczna posłuży pomocą do wyjaśnienia i ukazania praktycznego pewnych przyczyn i problemów.